Đầu xuân nhắc ý nghĩa Tết Nguyên Đán, lưu giữ văn hóa ấm tình người

Mỗi năm một lần, người người nhà nhà háo hức chờ đón xuân sang, đón mùa lễ hội lớn nhất, có ý nghĩa quan trọng nhất. Ý nghĩa Tết Nguyên Đán đã ăn sâu vào vào tiềm thức, lớn lên cùng các thế hệ và trở thành bản sắc văn hóa không thể thiếu đối với mỗi người con nước Việt.

Tết Nguyên Đán là phong tục ăn mừng năm mới của người dân phương Đông nói chung và người Việt nói riêng. Đó là thời điểm đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới tính theo lịch Mặt Trăng, đại diện cho sự vận hành của trời đất, sự sinh sôi nảy nở phát triển của vạn vật.

Loading...

Theo các nhà nghiên cứu văn hóa, Tết cổ truyền của người Việt đã tồn tại hàng ngàn năm, trước cả thời kì Bắc thuộc và được ghi chép lại trong nhiều văn kiện lịch sử. Điều đó cho thấy sự độc lập và độc đáo trong đời sống văn hóa của cư dân Việt. Và thực sự ý nghĩa Tết Nguyên Đán đã được bồi đắp trong suốt quãng thời gian dài ấy, trải cùng năm tháng, thăng trầm cùng các biến cố sự kiện; trở thành lớp nền lắng đọng về tâm thức, tinh thần, tâm linh cực kì phong phú, giàu có và sâu sắc.

1. Tết – niềm vui ngày đoàn viên

Dễ nhận thấy nhất của dịp lễ này là sự đoàn viên, quây quần của các thành viên trong gia đình. Cả năm bôn ba vất vả ngược xuôi nhưng cứ Tết đến xuân về thì dù đi xa mấy, bận rộn đến mấy người ta cũng cố gắng trở về bên cạnh người thân, sum họp thành mái ấm, cùng ăn bữa cơm tất niên và tân niên, tiến hành các hoạt động giao lưu, thăm hỏi, chúc tụng.

Chính điều này tạo điều kiện để tình cảm gia đình phát triển bền vững, kết nối người thân các thế hệ và cảm nhận được sự ấm áp, gần gũi, hạnh phúc khi ở bên nhau. Đối với người Việt gia đình, họ hàng, quê hương chính là nền tảng để mỗi cá nhân phát triển, dù trưởng thành nhưng vẫn không quên luôn có hậu thuẫn phía sau đã nuôi dưỡng mình thành người và cũng chính hậu phương đó sẽ ràng buộc, thắt chặt mỗi người hành xử đúng đắn, chuẩn mực theo đạo lý.

Phong tục ngày Tết còn thể hiện tinh thần “uống nước nhớ nguồn”, duy trì mối quan hệ tương thân tương ái của cộng đồng và hướng về giá trị đích thực trong cuộc sống. Hướng tới nguồn cội, nhớ tới những người thân tình bằng tình cảm chân thật nhất, củng cố tinh thần đoàn kết tập thể và gửi gắm những hi vọng tốt lành nhất dành cho năm trong năm mới.

Đầu xuân nhắc ý nghĩa Tết Nguyên Đán, lưu giữ văn hóa ấm tình người

2. Tết của tâm linh và tín ngưỡng

Người Việt có tín ngưỡng thờ cúng ông bà tổ tiên cực kì mạnh mẽ, là sợi dây vô hình nhưng bền chặt kết nối các thế hệ trong cùng một gia đình dòng họ, duy trì mối quan hệ giữa cõi âm và cõi dương, giữa những người đang sống và những người đã khuất. Không chỉ người sống ăn Tết mà người đã mất cũng ăn Tết thông qua các hoạt động tưởng nhớ.

Cuối năm tảo mộ, dọn dẹp nơi ở và mời ông bà về nhà ăn Tết cùng con cháu; đêm 30 cúng giao thừa; ba ngày mùng 1 mùng 2 mùng 3 làm cơm cúng gia tiên; cúng hóa vàng tiễn ông bà đi. Ngần ấy việc đều đặn tiến hành, nhà nào nhà nấy đều chuẩn bị Tết không chỉ cho mình mà còn cho người thân chẳng còn tại thế với lòng kính trọng, tưởng nhớ.

Người Việt tin rằng dù đã không còn nhưng người thân vẫn cảm ứng được những chuyện trần thế, luôn ở bên bảo hộ che chở và chung vui với con cháu. Mối liên kết trong tâm tưởng này mạnh mẽ, vững bền hơn bất cứ mối liên hệ nào, tạo thành tín ngưỡng có sức sống vượt thời gian của dân tộc, cũng tạo nên giá trị truyền thống của Tết Nguyên Đán.

Cao hơn nữa, Tết liên quan tới đời sống tâm linh, cho thấy sự giao hòa giữa con người và vũ trụ. Không khí thiêng liêng của ngày Tết nhuốm màu huyền bí với khói hương nghi ngút trên ban thờ, với những lễ cúng thần linh trời đất thể hiện khao khát Thiên – Địa – Nhân hài hòa.

Người Việt với xuất phát điểm là cư dân nông nghiệp, sống dựa vào tự nhiên, trông cậy nắng mưa để lao động nên có truyền thống thờ các vị thần ảnh hưởng tới mùa màng, tới sự sống. Tết là là dịp để tổ chức buổi lễ cúng long trọng, ca ngợi sức mạnh của các vị thần, cảm tạ sự che chở của thần linh đồng thời cầu khẩn, hi vọng vào một năm mới mưa thuận gió hòa, tốt đẹp bình an.

Đầu xuân nhắc ý nghĩa Tết Nguyên Đán, lưu giữ văn hóa ấm tình người

3. Tết – khởi đầu mới thuận lợi

Ý nghĩa Tết Nguyên Đán còn liên quan tới thời điểm tổ chức – thời điểm bước sang năm mới. Tết nguyên nghĩa là tiết, nguyên là khởi đầu, đán là sáng sớm; Tết Nguyên Đán có nghĩa là tiết khởi đầu mới. Chính cái tên đã cho thấy sự đặc biệt của Tết, là lúc bắt đầu, khởi động đầy tươi mới.

Ngày xuân mang tới hi vọng về một năm mới cát tường, tràn đầy hứng khởi cũng như phát triển. Tết không nói tới chuyện cũ, không nói điều kém may, bỏ qua hết những muộn phiền, xui rủi, hiềm khích của năm cũ mà hướng tới những điều tốt đẹp với tinh thần lạc quan nhất. Tết không giận hờn ai, chỉ cùng chức nhau bình an mạnh khỏe, tấn tài tấn lộc, hạnh phúc đủ đầy.

Phong tục này thể hiện niềm tin vào cuộc sống, dẫu cả năm vất vả khổ ải nhưng một khi Tết đến năm mới về sẽ gạt bỏ tất cả và luôn tin tưởng vào những điều đầy hứa hẹn. Khó khăn ở lại sau lưng, sẵn sàng tiến lên chinh phục thử thách mới với tâm thế rạng ngời như buổi ban đầu.

Tâm Lan/Lịch Ngày Tốt!

Loading...